Cacao is voor hen een wetenschap geworden
In- de na-oorlogse-ontwikkeling van het cacao-maken staat een Nederlands bedrijf vooraan: N.V. Cacaofabriek De Zaan in Zaandijk. In april van 1961 vierde dit bedrijf, met een duizend werknemers en hun familieleden, het 50-jarig bestaan. Het weekblad "De Haagse Post" wijdde die week een uitvoerig artikel aan Cacao De Zaan, waarin de unieke positie van het bedrijf in de wereld cacaofabricage werd geschetst, en werd ingegaan op de oorzaken van de opwindende vlucht die het bedrijf heeft genomen.
Het blad schreef: "In de jaren dertig, toen de vermaarde Britse econoom John Maynard Keynes in alle stilte werkte aan zijn revolutionaire anti-crisis theorie, was in Koog-Zaandijk een rasechte Zaankanter al bezig die theorie In praktijk te brengen. Het was Willem Huysman, directeur van een middelgrote fabriek van cacaoboter en -poeder, Cacao De Zaan.
In deze malaisetijd, toen ministers en economen opriepen tot bezuiniging en inkrimping, deed Huysman het tegendeel: hij investeerde en breidde uit. In de tijd van '29 tot '36 reorganiseerde, vernieuwde en vergrootte hij zijn fabriekscomplex. Toen de conjunctuur omsloeg en overal het bedrijfsleven zich overhaast moest gereedmaken om de stroomversnelling van het economische leven op te vangen, stond hij volledig uitgerust met een goed georganiseerd bedrijf van grote capaciteit, dat meteen -op volle -toeren kon gaan draaien. In de jaren die volgden, sprintte Cacao De Zaan zijn concurrenten voorbij en werd in 1961 de grootste fabriek in zijn soort in Europa, met de grootste export-omzetten van de zo intens geïndustrialiseerde Zaanstreek. Aldus "De Haagse Post", maar daarmee is slechts een deel van de opmerkelijke bloei van het bedrijf verklaard.
Na 1945 besloot het bedrijf niet alleen tot krachtdadige uitbreiding, maar bovendien tot een moderne bedrijfspolitiek-economie en techniek, gebaseerd op de moderne ontwikkelingen die zich tijdens en na de oorlog in Amerika en Engeland hadden voltrokken. Cacao De Zaan kon ook in dit opzicht profiteren van de stormachtige ontwikkeling in de Angelsaksische landen omdat het steeds nauwer ging samenwerken met de in Londen en over de gehele wereld vertegenwoordigde onderneming Gill & Duffus.
Een en ander leidde er o.a. toe, dat sterke nadruk gelegd werd op het nieuwe begrip research. Wetenschappelijk onderzoekingswerk neemt in het dagelijks leven van Cacao De Zaan een uiterst belangrijke plaats in. In hun laboratoria ontraadselen academici en laboranten de geheimen van de cacaoboon. Zij hebben de vinger op de pols van de vooruitgang en registreren elke ontwikkeling elders in de wereld, ze ontdekken bijna dagelijks nieuwe verbeteringen, die in de fabricage worden toegepast. Cacao is voor hen een wetenschap geworden, zoals het Voor de honderden werknemers van Cacao De Zaan een gecompliceerd beroep werd. Het oude proces van cacaobranden, malen en persen werd gerevolutioneerd; in de nieuwe fabriekscomplexen werd een machine-apparatuur gebouwd die zijn weerga in de wereld niet vindt.
Dit alles bleef niet, zonder gevolgen. Hoewel het bedrijf al voor de oorlog zijn vleugels uitspreidde over de wereld, volgde na 1945 een nieuwe, indrukwekkende verovering: die van de moellijke Amerikaanse markt, waar een 'verwend miljoenenpubllek en ijzeren keuringswetten (Food It Drugact!) de hoogste eisen stellen.
Cacao De Zaan werd een der belangrijkste cacaoleveranciers van Amerika's topindustrieën. Mammoetbedrijven Borden (chocolade "drinks", ice creams: General Milis, Pilsbury (o.a. "cake-mbes, zelfrijzend bakmeel" voor chocoladetaarten die door alle Amerikaanse huisvrouwen worden gebakken betrekken hun cacao van Cacao De Zaan.
Cacaoboter en cacaopoeder (en in Holland ook Zaanhagel, chocoladekorrels van luxe-kwaliteit) gaven Cacao De Zaan een grote naam op de internationale markt. Cacaopoeder van de best denkbare kwaliteit wordt geleverd voor elke denkbare toepassing; hier was het succes te danken aan een les, die het bedrijf leerde in zijn halve eeuw contact met cacaoverwerkende industrieën. Die les luidt:. "Elke speciale toepassing van cacaopoeder vraagt een afzonderlijke poedersoort van topklasse".
Gepaard aan deze technische know how gaat een andere moderne ontwikkeling: de continu-service. Cacao De Zaan geeft zijn afnemers een permanente dienstverlening, bestaande uit bet adviseren in nieuwe toepassingsmogelijkheden van cacaopoeder, maar ook in- het oplossen van alle problemen waarop de afnemers bij het poedergebruik zouden kunnen stuiten en in het scheppen van vemeteringen en bezuinigingen bij de produktiewijzen waarbij cacao betrokken is.
Voor deze service, waarin alle afnemers overal ter wereld betrokken zijn, beschikt het bedrijf over een aparte research- en controleafdellng. De wetenschappelijke medewerkers van deze afdeling werken in teamverband samen met de vertegenwoordigers. Door deze samenwerking blijven de afnemers voortdurend op de hoogte van de laatste ontwikkelingen in het cacao onderzoek.
Lees verder ...