Verpakking van de Zaanhagel

De verpakking van Zaanhagel in het typerende doosje wil men graag machinaal laten verlopen. Proefnemingen hebben echter geen succes, waardoor de aanmaak van dit doosje handwerk blijft.In 1960 lijkt de groei te versnellen. Er is vooral veel vraag naar droge poeder via het persproces. Het aantal medewerkers stijgt van 364 tot 408, een niet eerder bereikt cijfer. Overgegaan wordt tot de vestiging van het eerste buitenlandse kantoor, een Vermittlungsagentur te Bremen. De belangrijke Westduitse markt kan daardoor intensiever worden bewerkt.

Het jubileumjaar 1961 is een bijzonder jaar. Het bedrijf bestaat 50 jaar. De bedrijfsresultaten zijn zeer goed. De verwerking stijgt tot 28.900 ton bonen, de omzet tot f 86,7 miljoen.

De directie onderzoekt mogelijkheden om activiteiten buiten de cacaosector te ontplooien. Men meent dat de positie van de Westeuropese cacaoverwerkende industrie in de toekomst kan worden aangetast door de stichting van cacaofabrieken in de oorsprongslanden en de opkomst van cacaobotervervangende vetten.

Het onderzoek leidt tot de aankoop van de advocaat- en limonadefabriek Bruinsma te Amsterdam. Er wordt f 1 miljoen voor betaald. Het bedrijf wordt ondergebracht in het oude Van Delft complex en de naam wordt voortaan N.V. Drankenindustrie "Raak". De heer Bus is het niet eens met het te voeren diversificatiebeleid en neemt in januari 1961 ontslag.

Voor de opslag van cacaobonen (om veemkosten te besparen) weet men het fabriekscomplex "Zaanstroom", waarin tot 1957 chocoladefabriek Erven De Jong was gevestigd, van oudpapierhandel Van Vemde aan te kopen. Ook dit is een investering van ruim f 1 miljoen.

Ook op sociaal-economisch gebied is er veel beweging. De vrije zaterdag verovert Nederland. "De Zaan" blijft niet achter. Om dat mogelijk te ma­ken wordt de arbeidstijd verkort van 48 uur tot 45 uur per week. De ploegendienst gaat van 46 uur naar 44 uur. De produktiemiddelen worden verbeterd en uitgebreid om aan de toenemende vraag naar vooral poeders te voldoen.

Het Zaanse loonpeil is vaak hoger dan elders in het land. Het bedrijf valt onder de bepalingen van de collectieve arbeidsovereenkomst voor de suikerverwerkende industrie. Het College van Rijksbemiddelaars geeft toestemming lonen te betalen volgens de (hogere) normen van de procesindustrie in de Zaanstreek.

Ook in 1962 doen zich opmerkelijke ontwikkelingen voor. De wens van de directie om minder afhankelijk te worden van de cacao-activiteiten krijgt nader gestalte door de oprichting van een fabriek voor de fabricage van eiprodukten (eipoeder) te Nunspeet. De samenwerking met Lukken Oostzaan gaat niet door.

De internationale ontwikkeling van de onderneming gaat ook verder. Zeer belangrijk is de oprichting, midden 1962, van dochter De Zaan, Inc. te New York. De afzet in de Verenigde Staten wordt dan vanuit een rechtstreeks steunpunt behartigd.

Het vervoer van onze eindprodukten over het water wordt beeindigd. Drie grote DAF-vrachtwagens doen hun intrede voor het vervoer van boter en poeder. Wat dit betreft maakt men niet langer van dekschuiten gebruik. Het fabriekscomplex kan aan de nieuwe situatie worden aangepast door overkluizing van de Bagijnesloot. Nieuwbouw betreft een Poederopslag- en menggebouw (009) en een laboratorium.

Cacao De Zaan staat me de aan de wieg van de Stichting Bedrijfsgeneeskundige Dienst voor de Zaanstreek. Directeur Dr. H. van Brederode is daarvan de eerste voorzitter.

Met het kwalitatief uitstekende produkt Zaanhagel blijft het bedrijf zich op de consumentenmarkt bewegen. Een promotie-campagne met humoristische tekeningen van Guus Boissevain (CUB) moet de afzet bevorderen. De verkoop van cacaopoeder in kleinverpakking verloopt naar volle tevredenheid.


De Haremakerij op de Zaanse Schans

Aan de Hoogstraat verdwijnt het eeuwenoude pand "De Haremakerij" van het complex. Het is geschonken aan de Stichting De Zaanse Schans en wordt verrold naar de nieuwe plek op de Zaandamse oever van de Zaan naast de Julianabrug. waar de buurtschap "De Zaanse Schans" met voorbeelden van de historische houtbouw van de streek verrijst.

Dochteronderneming Drankenindustrie Raak komt met iets nieuws op de markt en boekt daar zeer veel succes mee: de gezinsfles (inhoud 1 liter). Raak mag zich dan gunstig ontwikkelen. De frisdranken­fabricage legt veel beslag op ruimte die eigenlijk dringend nodig is voor de cacaofabriek.

De pakkamer ondergaat moderniseringen door de aanschaf van een inpak-cellophaan-verzamelmachine en een glasverpakkingslijn voor potjes met een inhoud van 100 gram cacaopoeder.

In West-Duitsland wordt gewerkt aan versteviging van de positie door de opening - in juli 1962 ­ van Cacao De Zaan Import G.m.b.H. te Hamburg. Deze "dochter" brengt cacao in karton en glas in consumentverpakking (100 gram) op de markt. Het kantoor te Bremen richt zich vooral op de industriele afnemers.

De strenge en langdurige winter van 1962/63 brengt de aanvoer van cacaobonen in problemen. De vaargeul van de Zaan wordt met veel moeite opengehouden. Vrachtwagens nemen voor een deel de aanvoer van bonen over van de traditionele dekschuiten.

Lees verder ...