Beste Meneer Louwijzen,
Hartelijk dank voor uw toezegging ons te willen steunen, gaarne voldoe ik dan ook aan uw verzoek het een en ander op een rij te zetten en u de kranten knipsels toe te sturen. Bovendien sluit ik hierbij een plattegrondje in voor de oriëntatie. U ziet de sluis geeft een verbinding over het water van de Zaanse schans tot het Gemeentehuis.
De sluis is in 1610 in hout gebouwd en volledig vernieuwd in steen in 1727. Van dit laatste feit treffen wij een gedenksteen aan in de sluis die voorkomt op de Provinciale Monumentenlijst. (de sluis zelf is op geen enkele monumentenlijst opgenomen.) In 1838 vond er een restauratie plaats en dit gebeurde nogmaals (nu ook weer ruim 100 jaar later) in 1959.
Onze argumenten voor herstel van de sluis zijn:
- Behoud van een functioneel monument. Hiermee bedoelen wij dat de sluis gerestaureerd in een staat zoals deze vroeger was (en dat mag zo zijn als bijvoorbeeld 100 jaar of meer geleden) zal kunnen funtioneren en geen aanpassingen zal behoeven zoals men bij veel monumenten ziet.
- Behoud van een monument op een unieke locatie, nl. aansluitend op de Gortershoek en tegenover de Zaanse Schans. Verder verbindt deze waterweg oud met nieuw. Daartoe was er bij de bouw van het Gemeentehuis een steiger aangelegd vanwaar de bruidspaartjes de vaarwaardigheid van de huwelijksboot direct konden uit proberen teneinde een fotoreportage te kunnen maken op de Zaanseschans.
- De waardevermeerdering van praktisch alle aan het water gelegen woningen en dat zijn er heel wat. Immers bij verkoop van woningen in de Prins Hendrikstraat te Zaandam lezen wij dikwijls in de advertenties : Gelegen aan open vaarwater.
- Behoud van het vaarwater langs het in oude stijl gerealiseerde wijkje "de Domineestuin"
- Ondersteuning van de architectuur van de nieuw gebouwde wijk "Rooswijk 1300". Waar de architect aanvankelijk ook is uit gegaan van open vaarwater met bruggen waarvan de doorvaarhoogte 1.70 mtr. is. Deze hoogte was gekozen niet alleen voor de boten maar ook voor de schaatsers.
- Doorstroming en intrek van vis zoals glasaal. Ecologisch is zo'n, altijd wel iets lekkende sluisdeur voor het viswater van groot belang.
- De mogelijkheid speedboten (waarmmee jongelui nogal eens spelevaren) te laten uitwijken naar grootwater (de Zaan).
Achter ons streven voor het herstel van de sluis staan de vereniging Zaans Skoon, de stichting Dominees Tuin en de Vereniging tot behoud van Monumenten van Bedrijf en Techniek in de Zaanstreek.
De krantenknipsels vertellen U dat de Gemeenteraad heeft besloten de sluis definitief op te heffen. Zoals ik U reeds in ons telefonisch onderhoud vertelde heeft de burgemeester mij een heropening van deze zaak toe gezegd. Maandag 24 januarie 1994 zal ik dan ook een gesprek hebben met de wethouder van openbare werken de heer Th. Germeraad, die mij hiervoor uitnodigde.
Indien U de sluis komt bekijken zal ik U gaarne uitleg geven. Hopende U met deze informatie van dienst te zijn geweest, teken ik,
L.Ooms
Dr. J.J.van der Horststraat 36
1544 XD Zaandijk
tel. 075-286450 of 075-283541