{"id":12204,"date":"2020-12-02T10:42:00","date_gmt":"2020-12-02T09:42:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.historischeverenigingkoogzaandijk.nl\/historie\/?p=12204"},"modified":"2023-04-21T16:53:49","modified_gmt":"2023-04-21T14:53:49","slug":"hoogstraat-31-van-herenmode-naar-bedrijfsmuseum","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.historischeverenigingkoogzaandijk.nl\/elementor\/2020\/12\/02\/hoogstraat-31-van-herenmode-naar-bedrijfsmuseum\/","title":{"rendered":"… Hoogstraat 31"},"content":{"rendered":"
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Dit verhaal gaat over het pand op de hoek van de Stationsstraat \/ Hoogstraat. Dit pand herbergt een verrassing: een gedeelte van de constructie dateert uit 1637. Tot op de dag van vandaag zijn de oude balken terug te zien in de constructie. Aan de westelijke gevel valt goed de aflopende dakconstructie (afluiving) van de 1e<\/sup> Vermaning te zien.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"
De zoon van kruidenier Cornelis Deijle voor het pand in de jaren \u201950 (foto GAZ).<\/em><\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Het is erg spijtig dat \u00be deel van deze 1e<\/sup> Vermaning: de Stationsstraatnummers 2,4 en 6, in 1990 zijn gesloopt. Deze 4 panden vormden tezamen van 1637 tot 1680 de 1e<\/sup> Vermaning van de Koger Waterlandse Doopsgezinden. Daarna werd hij opgesplitst tot woningen voor de aller behoeftigste leden van de kerkgemeente. Meer informatie hierover kunt u lezen op Blik op de buurt (1): Hoogstraat hoek Stationsstraat \u2013 Historische Vereniging Koog-Zaandijk<\/a> Verder vindt u informatie over de bouwer, Pieter de Jong, maar ook over zijn ondernemende familieleden!<\/p>\n\n\n\n

De ondernemende familie de Jong<\/strong>
Pieter en Paulus Pieter de Jong hebben het ondernemen met de paplepel ingegoten gekregen. Hun moeder, Elisabeth de Jong- van Leeuwen (Westzaan 1868-1926) was al jong weduwe. Haar man, de metaaldraaier\/smid Jacob de Jong, werd slechts dertig jaar oud. Volgens de advertentie die zij na zijn overlijden in 1898 plaatste was hij heengegaan \u2018na een rustig lijden\u2019. <\/p>\n\n\n\n

Zijn vader, Paulus de Jong (1837-1907), was koopman van beroep, maar stond ten tijde van het huwelijk in 1893 ingeschreven als koster zijnde. <\/p>\n\n\n\n

Elisabeth bleef na Jacob\u2019s dood achter met hun twee zoontjes: Paulus Pieter van 1894, en Pieter van 1896. Hoe zij in hun levensonderhoud heeft voorzien is niet bekend. Er was in die tijd nog geen steun voor weduwen en wezen. Waarschijnlijk was zij al voor haar huwelijk opgeleid tot modiste en heeft zij zich daar verder in ontwikkeld en de kost mee verdient.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"
De jonge Elisabeth met haar zoons Paulus Pieter (rechts) en Pieter en Elisabeth op latere leeftijd.<\/em> (foto\u2019s: priv\u00e9bezit<\/em><\/em> E. Boekhoorn-Koning)<\/em><\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"
Hoogstraat nr. 18 in 1915, noordelijk het pand van dokter Walpot, zuidelijk het gesloopte pand van de puddingfabriek, de plek van de huidige overtuin aan de Zaan (foto GAZ).<\/em><\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n
\"\"
Elisabeth, links en rechts geflankeerd door haar schoondochters Jannetje (l.) en Klazina (r.)<\/em> en de modinettes die bij haar werkten. (foto priv\u00e9bezit Evelien Boekhoorn-Koning<\/em>).<\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

De hoeden- en kledingzaak van Modiste Elisabeth, wed. Jac. de Jong<\/strong>
Elisabeth richtte een zaak op voor het maken en verkopen van dames- en kinder- hoeden en kleding. Zij kocht daartoe een huis in 1909 op Hoogstraat 18 van de weduwe Willem Frederik Dil. Er moet steun geweest zijn vanuit de familie van haar of haar overleden man om dit te kunnen bekostigen. Zij liet in 1910 gelijk een stuk aanbouwen. In de adressengids van 1920 stond zij als winkelierster in modeartikelen (modiste) vermeld. Voor de fabricage van de kleding en de hoeden had zij personeel.<\/p>\n\n\n\n

Het pand stond aan de rechterzijde (vanaf de voordeur + de garage) van het huidige pand op nr. 18 (naast de overtuin aan de Zaan). Een bouwaanvraag uit 1924 laat zien dat zij er toen een winkelpui in liet zetten. Op dat moment was zij zelf nog eigenaar volgens de bouwaanvraag. Veel profijt heeft ze er niet van gehad want slechts twee jaar later overleed zij, wonende op het 2e<\/sup> Ezelspad nr. 1 te Zaandijk. Bekend is dat mevrouw Jans Boomgaard-Boon de zaak heeft overgenomen maar niet wanneer. Wel stond haar modezaak vermeld in de adresgids van 1935 als zijnde voorheen de wed. Jac. de Jong.<\/p>\n\n\n\n

Lang bleef Elisabeth ongehuwd maar in 1917 hertrouwde zij dan toch op haar 48e<\/sup> levensjaar met de 50e<\/sup> jarige, sinds 1911 weduwnaar zijnde Johannes de Wijn (1859-1930), de banketbakker van de Stationsstraat. Zij vestigde zich bij haar man in het woon- winkelpand op Stationsstraat nr. 7. Dit ligt schuin tegenover de plek waar in 1930 de winkel van zoon Pieter zal worden gebouwd. Vermoedelijk bleef Elisabeth na haar huwelijk met de bakker werken in haar winkel\/atelier.<\/p>\n\n\n\n

Paulus Pieter de Jong (1894-1955)<\/strong>
Paulus Pieter de Jong trouwde in 1920 met Jannetje van Berge (Avenhorn 1896-1995). Jannetje werkte in het atelier van haar schoonmoeder en daar vond de eerste ontmoeting tussen Paulus en Jannetje plaats. Op dat moment was Paulus machinetekenaar bij de firma P.M. Duijvis. In 1914 werd hij afgekeurd voor de Militaire Dienst vanwege gebreken. In 1922 begon hij een fotozaak, genaamd P.P. De Jong, in de Westzijde te Zaandam. Hij zal financi\u00eble ondersteuning hebben gehad van zijn moeder om de zaak op te zetten. Zeker in die tijd was fotografie een dure, niet voor iedereen weggelegde hobby. In de begintijd van de zaak werd er voornamelijk gewerkt met het maken van glasnegatieven, het afdrukken van foto’s en het maken van reportages. Een atelier voor portretfotografie kwam later pas. Hij opende, met daarin zijn zwager D. van Berge als filiaalhouder, een tweede zaak in Bergen (NH). Later zou deze zwager de zaak overnemen.<\/p>\n\n\n\n

Paulus Pieters zoon Jacobus Johannes (Co) de Jong neemt de zaak van zijn vader over na diens dood in 1955. Moeder Jannetje vertrok naar Bergen na de dood van haar man om later, op hoge leeftijd terug te keren naar Zaandijk. Eerst woonde zij in de Parklaan en later in Parkzicht. Zij werd 99 jaar. De fotozaak in de Westzijde werd door Co opgeheven in 1986. Na foto de Jong kwam er een modezaak in genaamd \u2018Whispers\u2019, zij huurden het pand voor ongeveer 10 jaar. Daarna kwam er een vestiging van de \u2018Handyman\u2019 die eigenaar werd van het pand.<\/p>\n\n\n\n

Paulus Pieter en Jannetje hadden samen 3 kinderen: Elisabeth (1922-2009), Dina (1923-1961) en Jacobus Johannes (1925-2006) Dochter Elisabeth trouwde met de Zaandijker Jan Koning en nam, samen met haar man, de manufacturenzaak van zijn ouders op de Lagedijk 142 te Zaandijk over. Door de jaren heen veranderde Elisabeth deze zaak uiteindelijk in het welbekende \u2018Koning Modes\u2019.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"
Paulus Pieter de Jong, Westzijde 48 waarin zijn Fotohandel P.P. de Jong was gevestigd, Paulus Pieter en Jannetje bij hun huwelijk (foto: priv\u00e9bezit Hanny Kerkhoven-de Jong en Evelien Boekhoorn-Koning)<\/em><\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"
Het gezin van Paulus Pieter en Jannetje de Jong met v.l.n.r. Elisabeth, Jacobus Johannes en Dina, rechts de zaak na overname van hun zoon Jacobus Johannes de Jong.<\/em> Op de rechterfoto Elisabeth van Leeuwen in haar dames- en kinder modeatelier.<\/em> (foto\u2019s: priv\u00e9bezit Evelien Boekhoorn-Koning).<\/em><\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"
Pieter en Klazina de Jong-Stuurman<\/em>. (foto: priv\u00e9bezit Evelien Boekhoorn-Koning)<\/em><\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"
Advertentie De Zaanlander 1926<\/em><\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Pieter de Jong (1896-?)<\/strong>
Klazina Stuurman, een timmermansdochter uit Wormerveer (1894-?) was in 1922 getrouwd met Pieter de Jong. Pieter en Klazina\u2019s huwelijk werd in 1933 verblijdt met een dochter: Elisabeth (Bep) de Jong. Pieter was ten tijde van zijn huwelijk eerst werkzaam als magazijnbediende. Niet veel later startte hij zijn allereerste winkel op Hoogstraat 46. <\/p>\n\n\n\n

Ook hij zal financi\u00eble ondersteuning van zijn moeder hebben ontvangen om dit te kunnen doen. Het pand huurde hij van de buurman: Dirk de Vries, woonachtig op nr. 44.<\/p>\n\n\n\n

\n
\n
\"\"
Advertentie vanuit het nieuwe pand, 1933 (foto: GAZ).<\/em><\/figcaption><\/figure>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n
\n
\"\"
De verkochte kleding werd netjes in papier verpakt<\/em><\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n
\n
\"\"
De allereerste winkel van Pieter de Jong op Hoogstraat 46 (foto GAZ).<\/em><\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n

In 1925 verbouwde het stel Hoogstraat 46 (de latere winkel van o.a. Radio Stellaart) van winkel-kantoorpand naar winkel-woonhuis. Op de verbouwvergunning staat winkelhuurder Pieter de Jong als wonende te Schoten (Haarlem noord). Hoeden, petten en herenmode werden er in het Herenmodemagazijn verkocht.<\/p>\n\n\n\n

Nieuwbouw<\/strong>
Na het overlijden van moeder Elisabeth in 1926 zal haar erfenis ten goede gekomen zijn aan haar zonen. In maart 1930 vraagt Pieter een vergunning aan t.b.v. de nieuwbouw van een woonhuis + winkel op Stationsstraat hoek Hoogstraat nr. 31. De kosten voor de nieuwbouw, waarbij het bestaande pand Hoogstraat nr. 31 werd ge\u00efntegreerd, bedroegen ongeveer \u20ac 8.500, -. E\u00e9n jaar eerder had Pieter nr. 31 + de daar aan vastzittende nummers 2,4 en 6 van de Stationsstraat gekocht van de firma C. Huig.<\/p>\n\n\n\n

De architect\/aannemer was de Zaandijker P. Out die ook o.a. in 1939 het nieuwe winkelpand van de firma Landsman te Zaandijk ontwierp. P. Out werkte eerst onder de firma Vredenduin maar vanaf 1930 zelfstandig. De binnenbetimmering werd aangebracht door firma Gebr. Boersma uit Wormerveer. Het geheel werd uitgevoerd door de firma Zonderland en Gravesteijn. Pieter de Jong bleef actief in zijn hoedenzaak tot 1960.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"
Stationsstraat 6, 4 en 2 met Hoogstraat 31 op de kop + het tuintje dat opgeofferd wordt voor de nieuwbouw van de winkel van P. de Jong (foto: GAZ).<\/em><\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"
Links: tekening met daarin de oude situatie van perceel 1968. Rechts de huidige nog bestaande situatie waarin de oude contouren van Hoogstraat 31 (nummer 1968) nog te zien zijn in het pand. (tekening GAZ).<\/em><\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"
De oude plattegrond van Hoogstraat 31 (tekening GAZ).<\/em><\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"
De plattegronden van de te bouwen winkel + woonhuis waarbij het oude huis van Hoogstraat 31 (zie plattegrond hierboven) is ge\u00efntegreerd in de nieuwbouw. Ter hoogte van de pijlen loopt de oude, oostelijke gevel van Hoogstraat 31 (tekening GAZ).<\/em><\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"
Ontwerp van P. Out voor de juwelierszaak van Landsman te Zaandijk (tekening GAZ).<\/em><\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"
Briefhoofd van de firma van Engen (foto GAZ).<\/em><\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Nieuwe eigenaar van Hoogstraat 31<\/strong>
De heer Egbert Hendrik Dik van Engen (1935) en zijn echtgenote, Adriaantje Petronella van Vliet, openden in maart 1961 de geheel verbouwde winkel. Het winkelpand en de nummers 2, 4 en 6 van de Stationsstraat waren niet gelijk hun eigendom, pas in 1968 kochten zij het gehele complex van Pieter de Jong. Van Engen stopte in 1989 met de winkel. In 1990 werden de onbewoonbaar verklaarde woningen naast de winkel gesloopt. Eigenaar Cacao de Zaan heeft indertijd de waarde van het uit 1637 stammende complex niet ingezien, helaas, anno nu zou dit niet gebeurd zijn.<\/p>\n\n\n\n

Na het vertrek in 1989 van de firma van Engen zat er nog enige tijd de kunsthandel van Nol Zoutman in het pand. Nol was naast galeriehouder zelf actief als kunstschilder in het na\u00efef realisme. Het pand was toen al in eigendom van Cacao de Zaan, die tot op heden eigenaar is.<\/p>\n\n\n\n

Uiteindelijk werd Hoogstraat 31 in 2004 de thuisbasis voor het bezoekerscentrum (bedrijfsmuseum) van Cacao de Zaan. Dankzij het initiatief van Siem Kroeze en anderen is het verleden van het bedrijf veilig gesteld voor de toekomst. De vrijwilligers zijn allen oud-werknemers van Cacao de Zaan. Het museum is, als de Corona voorbij is, geopend op dinsdagen tussen 10.00 en 16.00 uur.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"
Schilderij achter glas geschilderd, Nol Zoutman, 1980<\/em><\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"
Het bezoekerscentrum (bedrijfsmuseum) van Cacao de Zaan. Foto: GAZ.<\/em><\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"
De vrijwilligers van het museum v.l.n.r.: Thijs, Gerrit, Coba, Siem en Piet in het bezoekerscentrum.<\/em> Foto: deorkaan.nl.<\/em><\/figcaption><\/figure>\n<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Dit verhaal gaat over het pand op de hoek van de Stationsstraat \/ Hoogstraat. Dit pand herbergt een verrassing: een gedeelte van de constructie dateert uit 1637. Tot op de dag van vandaag zijn de oude balken terug te zien in de constructie. Aan de westelijke gevel valt goed de aflopende dakconstructie (afluiving) van de […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_uag_custom_page_level_css":"","ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[41,10],"tags":[],"class_list":["post-12204","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-achter-de-deur-2","category-blik-op-de-buurt"],"aioseo_notices":[],"uagb_featured_image_src":{"full":false,"thumbnail":false,"medium":false,"medium_large":false,"large":false,"1536x1536":false,"2048x2048":false},"uagb_author_info":{"display_name":"HVKZ","author_link":"https:\/\/www.historischeverenigingkoogzaandijk.nl\/elementor\/author\/elementor\/"},"uagb_comment_info":0,"uagb_excerpt":"Dit verhaal gaat over het pand op de hoek van de Stationsstraat \/ Hoogstraat. Dit pand herbergt een verrassing: een gedeelte van de constructie dateert uit 1637. Tot op de dag van vandaag zijn de oude balken terug te zien in de constructie. Aan de westelijke gevel valt goed de aflopende dakconstructie (afluiving) van de…","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.historischeverenigingkoogzaandijk.nl\/elementor\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12204","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.historischeverenigingkoogzaandijk.nl\/elementor\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.historischeverenigingkoogzaandijk.nl\/elementor\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historischeverenigingkoogzaandijk.nl\/elementor\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historischeverenigingkoogzaandijk.nl\/elementor\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=12204"}],"version-history":[{"count":17,"href":"https:\/\/www.historischeverenigingkoogzaandijk.nl\/elementor\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12204\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":50374,"href":"https:\/\/www.historischeverenigingkoogzaandijk.nl\/elementor\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12204\/revisions\/50374"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.historischeverenigingkoogzaandijk.nl\/elementor\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=12204"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historischeverenigingkoogzaandijk.nl\/elementor\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=12204"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historischeverenigingkoogzaandijk.nl\/elementor\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=12204"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}