{"id":3335,"date":"1912-03-17T11:12:01","date_gmt":"1912-03-17T10:52:29","guid":{"rendered":"https:\/\/www.historischeverenigingkoogzaandijk.nl\/historie\/?p=3335"},"modified":"1912-03-17T11:12:01","modified_gmt":"1912-03-17T10:52:29","slug":"passanten","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.historischeverenigingkoogzaandijk.nl\/elementor\/1912\/03\/17\/passanten\/","title":{"rendered":"Passanten"},"content":{"rendered":"\n<p>Toen we nog op het Hazepad woonden is er een tijdje geweest dat mijn zuster hoge hoeden telden. Nu, een \u2018vigelant\u2019 met een hooggehoed koetsier reed nog al eens langs. Dan klonk er in het huis, \u2018weer een hoed, daar gaat \u00ece\u2019. Soms passeerde een dominee of een andere deftige dorpsingezetene. Ik weet niet meer hoe hoog de telling ging dagelijks. Garagehouders waren er destijds nog niet, maar wel stalhouders, die er vigelants en meestal ook een Jan Plezier op nahielden. Dat waren grote open rijtuigen die een aardig \u2019vrachie konden stouwe\u2018, De vigelant was een voornaam rijtuig met aan beide zijden een deur, er konden vier tot zes personen in. Jan Roosdorp was stalhouder te Zaandijk op de grens van De Koog juist benoorden de apotheek van Harmsen en Van Beek, later Groesbeek. Roosdorp verstond de kunst, behalve zijn spullen zeer netjes te hebben, ook zeer geroutineerd te vloeken.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image is-style-default\"><figure class=\"aligncenter size-large\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.historischeverenigingkoogzaandijk.nl\/fotoos\/za_alkmaarderpacket_06-1-1024x579.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-12942\"\/><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p><strong>Paard en wagen<\/strong><br>De verschillende grossiers van Zaandam, zoals Kaan, Keg, De Waal, en Terwee en ook Aten van Krommenie brachten hun waren met paard en wagen naar hun klanten. Bijna alle paarden droegen dest\u0133ds oogkleppen, men scheen toen nog niet te weten dat dit de schichtigheid verhoogde. St\u0133gerende paarden zag men meer dan eens. Vooral met een flinke wind waren de paarden bang voor de suizende molenroeden. Dit had tot gevolg dat een petroleumwagen bij het \u2018Koper\u2019 in de wegsloot belandde. Koetsier Bakker kwam er nog goed af.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Boodschappenlopers<\/strong><br>Verschillende boden op Amsterdam en langs de Zaanstreek, \u2018boodschappenlopers\u2019, zei men liepen met een grote boordwagen, waardoor meer vracht kon worden opgeladen. Fokke Valk en Schaar van Wormerveer, Slop, Zwikker Eykel en Kok van Zaand\u0133k en anderen. Te Zaandam gingen ze op \u00e9\u00e9n van de salonboten. De aanlegsteiger te Amsterdam was achter het Centraal Station aan De Ruyterkade en met heet weer en nog meer met storm en regen waren deze mensen niet te benijden.<\/p>\n\n\n\n<p>Eykel, \u00e9\u00e9n van de boden was een zachtaardig man, h\u0133 liet z\u0133n paardje Fanny niet zwaar werken, desondanks was het paardje nogal eens koppig. Was het dier vanuit het dorp de watermachine genaderd\u2019, dan geloofde hij het weleens. Dan riep Eykel vanaf de bok: \u2018vooruit Fanny nog een paar stappies\u2019. Maar het paard legde de oren in de nek en vertikte het. Weer klonk het: \u2018vort, vooruit Fanny moet de baas boos worre\u201a vort hoor, je krijgt gerust een klap. Maar Fanny bleef staan waar hij stond en dan kwam de goedhartige Willembaas\u201a die er niet aan dacht zijn paard te slaan, van de bok en leidde z\u0133n rakker naar huis.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Automobielen<\/strong><br>Wat hadden die eerste automobielen een slakkegang bij die van nu vergeleken. In de meeste dorpen mochten ze ook niet vlug rijden, ook a1 zouden ze dat gekund hebben. Te Zaand\u0133k stond bij de grens van Wormerveer een bord voor motorr\u0133tuigen, waarop te lezen stond dat ze niet harder dan 12 km per uur mochten r\u0133den. De mensen hadden het ook niet voorzien op die &#8216;lamme antekebiele\u2018, zoals sommigen het uitdrukten.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Billewage<\/strong><br>Fietsen waren er ook nog niet veel, bij de arbeiders was het bezit daarvan een luxe en de eigenaar van een Brennabor of een ander reeds lang vergeten merk zou zijn karretje niet gauw gebruiken om er mee naar z\u0133n werk te gaan. Vele Zaandijkers werkten te Wormerveer op de oliefabrieken, de zeepfabriek, de chocoladefabriek van Boon, of nog verder de Mercurius of de Hollandia\u201a maar alles ging met de \u2018billewage\u2019. B\u0133 de Co\u00f6peratie Walden had men ook een paard voor een verre broodw\u0133k of zoiets. Een van mijn klasgenoten was een echte paardenvriend. Hij werd later ook koetsier, maar met de t\u0133d meegaande daarna chauffeur. Kees haalde \u2019s morgens voor schoolt\u0133d het paard van Walden uit het land van Sloten, achter het Bakkerspad. Hij hoefde maar een kik te geven en het paard kwam eraan. Op een morgen zei Kees: \u2018J\u00e0\u201a haal j\u0133 dat maar e\ufb01e\u2019. Ik dacht aan het makke beest en had geen bezwaar, maar het paard wel tegen m\u0133, zodat ik schielik rechtsomkeert maakte.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Toen we nog op het Hazepad woonden is er een tijdje geweest dat mijn zuster hoge hoeden telden. Nu, een \u2018vigelant\u2019 met een hooggehoed koetsier reed nog al eens langs. Dan klonk er in het huis, \u2018weer een hoed, daar gaat \u00ece\u2019. Soms passeerde een dominee of een andere deftige dorpsingezetene. Ik weet niet meer [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_uag_custom_page_level_css":"","ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":["post-3335","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-jan-de-vries"],"aioseo_notices":[],"uagb_featured_image_src":{"full":false,"thumbnail":false,"medium":false,"medium_large":false,"large":false,"1536x1536":false,"2048x2048":false},"uagb_author_info":{"display_name":"HVKZ","author_link":"https:\/\/www.historischeverenigingkoogzaandijk.nl\/elementor\/author\/elementor\/"},"uagb_comment_info":0,"uagb_excerpt":"Toen we nog op het Hazepad woonden is er een tijdje geweest dat mijn zuster hoge hoeden telden. Nu, een \u2018vigelant\u2019 met een hooggehoed koetsier reed nog al eens langs. Dan klonk er in het huis, \u2018weer een hoed, daar gaat \u00ece\u2019. Soms passeerde een dominee of een andere deftige dorpsingezetene. Ik weet niet meer&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.historischeverenigingkoogzaandijk.nl\/elementor\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3335","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.historischeverenigingkoogzaandijk.nl\/elementor\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.historischeverenigingkoogzaandijk.nl\/elementor\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historischeverenigingkoogzaandijk.nl\/elementor\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historischeverenigingkoogzaandijk.nl\/elementor\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3335"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.historischeverenigingkoogzaandijk.nl\/elementor\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3335\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.historischeverenigingkoogzaandijk.nl\/elementor\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3335"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historischeverenigingkoogzaandijk.nl\/elementor\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3335"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historischeverenigingkoogzaandijk.nl\/elementor\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3335"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}