{"id":3346,"date":"1912-03-17T11:47:12","date_gmt":"1912-03-17T11:27:40","guid":{"rendered":"https:\/\/www.historischeverenigingkoogzaandijk.nl\/historie\/?p=3346"},"modified":"1912-03-17T11:47:12","modified_gmt":"1912-03-17T11:27:40","slug":"stinkendewinden","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.historischeverenigingkoogzaandijk.nl\/elementor\/1912\/03\/17\/stinkendewinden\/","title":{"rendered":"Stinkende winden"},"content":{"rendered":"\n<p>Wind is een levensbehoefte voor molens en zeilschepen. Molenaars en schippers hadden alt\u0133d met weer en wind te maken zodat het&nbsp;geen wonder was dat ze \u2018an de lucht wel konne zien weffer weer het iwer&#8217;. Draait de wind met de zon mee dan geeft dat opklaringen en meestal goed weer. Gaat de wind tegen de zonloop in, dan krimpt ze en dan kr\u0133gen we&nbsp;meestal regen. Men zei dan ook vaak: \u2018Krimpende winden, stinkende winden\u2018. Een molenaar r\u0133mde op het weer eens een dichtwerk, dat mischien nog te vinden is in de molen &#8217;t Prinsenhof te Westzaan.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Uitgeleend<\/strong><br>Op deze molen, die met de \u2018Korenbloem\u2019 en de \u2018Walvis\u2019 te Zaandam ongeveer 1865 het eigendom was van de heer Dekker, werkte eens een&nbsp;man, die werd uitgeleend aan de \u2018Walvis\u2019. H\u0133 trof daar een meesterknecht, die zeer op deze molen gesteld was. Toen de hulp weer vertrokken was, lazen de pellers van de \u2019Walvis\u2018 de volgende dichterlijke ontboezeming: \u2018<\/p>\n\n\n\n<p><em>G\u0133 kunt deze molen op Uw handen dragen,<\/em><br><em>en spreken van hem niets dan lof,<\/em><br><em>Ik kan U in die roem niet schragen,<\/em><br><em>want heilig is het \u2019Prinsenhof\u2018.<\/em><\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image is-style-default\"><figure class=\"aligncenter size-large\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.historischeverenigingkoogzaandijk.nl\/fotoos\/za_molens_20-1.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-12938\"\/><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p><strong>Sterke verhalen<\/strong><br>Maar we hadden het over weer en wind. In een streek waar men de wind enige eeuwenlang zo van node had, was het dus geen wonder, dat er nogal eens naar de lucht \u2018gekeke wier\u2019. Toch heeft die soms onberekenenbare wind wel eens molenaars en schippers als het ware overvallen. Sterke verhalen konden daarover worden verteld, die van mond tot mond gingen, van de ene generatie tot de andere. Een van die verhalen luidde: Een pelmolen in het Oostz\u0133derveld werd door een stormvlaag overvallen. Niet alleen werd het kruis verspeeld maar ook de kop van de as brak schuin af. Door&nbsp;deze schuin afgebroken as maalde de molen nog vele uren door. Van een \u201aandere molen verhaalde men, dat t\u0133dens een storm de \u2019worvel\u2018 van het &#8216;holsie\u2018 begon te draaien en niet zo effies,&nbsp;want het werveltje maalde tenslotte vuur, waardoor de gehele \u2019beste kamer\u2018 in vlammen opging.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Uit de Zaan<\/strong><br>Wat zou u denken van het verhaal over een orkaan die zo hevig was dat de molenstenen uit de Zaan waaiden. Ter verduidel\u0133king moet gezegd worden dat de afgedankte molenstenen en ook die van de gesloopte molens nogal eens in de Zaan gedeponeerd werden. Volgens de vertellers overviel een storm eens een molen die op \u2019blote biene\u2018 liep (zonder zeilen voor) en met &#8216;gehuwd nagels\u2018 (een aantal borden afgeslagen). H\u0133 maalde met neergelegde vang \u2019as &#8217;n zonnetje\u2018 door en de achtkant heide steil achterover. Na de storm ging alles weer z\u0133n gewone gang. &#8216;Dat mot een suffesante sterke mole eweest hewwe&#8217;, zal na zo\u2018n verhaal droog opgemerkt z\u0133n.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Draaimolen<\/strong><br>Een verhaal dat wel in houtzagerskringen ontstaan zal z\u0133n ging over een paltrok, die \u2019in top\u2018 (met volle zeilen) maalde.&nbsp;Plotseling stak een zeer harde wind op die ook zeer snel omliep. De \u2019keertouwen\u2018 braken af en de molen draaide met de wind mee op zijn rolring. Men werkte evenwel gewoon door, want men dacht dat de wind wel gauw bedaren zou. Toen het weer beter werd, zeiden de&nbsp;houtzagers tot elkaar, \u2019Nou hewwe in de draaimolen ezete, zonder dat \u2018t ons een cent ekost het\u2018. Het was bepaald wel een stoer \u201cgeslacht, die oude molenaars, ze waren niet gauw uit hun evenwicht te brengen. Het was b\u0133 voorbeeld bekend dat de papiermolen de \u2019Bok\u2018 te Wormerveer met harde wind als regel het langst doormaalde. De molenaar van de \u2018Schoolmeester\u2019 wilde z\u0133n collega eens overtroeven. Hij wachtte net zo lang totdat de \u2018Bok\u2019 gevangen werd en toen pas legde h\u0133 ook de&nbsp;vang neer, wat zonder brokken nog lukte ook.&nbsp; &#8216;Ziezo\u201a nou wazze wai de letste ers\u2018, was z\u0133n bescheid.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Wind is een levensbehoefte voor molens en zeilschepen. Molenaars en schippers hadden alt\u0133d met weer en wind te maken zodat het&nbsp;geen wonder was dat ze \u2018an de lucht wel konne zien weffer weer het iwer&#8217;. Draait de wind met de zon mee dan geeft dat opklaringen en meestal goed weer. Gaat de wind tegen de [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_uag_custom_page_level_css":"","ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":["post-3346","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-jan-de-vries"],"aioseo_notices":[],"uagb_featured_image_src":{"full":false,"thumbnail":false,"medium":false,"medium_large":false,"large":false,"1536x1536":false,"2048x2048":false},"uagb_author_info":{"display_name":"HVKZ","author_link":"https:\/\/www.historischeverenigingkoogzaandijk.nl\/elementor\/author\/elementor\/"},"uagb_comment_info":0,"uagb_excerpt":"Wind is een levensbehoefte voor molens en zeilschepen. Molenaars en schippers hadden alt\u0133d met weer en wind te maken zodat het&nbsp;geen wonder was dat ze \u2018an de lucht wel konne zien weffer weer het iwer&#8217;. Draait de wind met de zon mee dan geeft dat opklaringen en meestal goed weer. Gaat de wind tegen de&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.historischeverenigingkoogzaandijk.nl\/elementor\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3346","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.historischeverenigingkoogzaandijk.nl\/elementor\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.historischeverenigingkoogzaandijk.nl\/elementor\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historischeverenigingkoogzaandijk.nl\/elementor\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historischeverenigingkoogzaandijk.nl\/elementor\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3346"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.historischeverenigingkoogzaandijk.nl\/elementor\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3346\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.historischeverenigingkoogzaandijk.nl\/elementor\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3346"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historischeverenigingkoogzaandijk.nl\/elementor\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3346"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.historischeverenigingkoogzaandijk.nl\/elementor\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3346"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}