Lagedijk 82 in Zaandijk

Deze afleveringen nemen we een kijkje "achter de deur van Lagedijk 82 in Zaandijk anno 1878, een huis waarin een dokter, dominees, bedrijf en notaris hebben gewoond.

Niet alle gegevens zijn compleet, heeft u aanvullingen stuur dan s.v.p. een e-mail naar .(JavaScript must be enabled to view this email address)



Voor de bouw van het huis van Dr. Jan Mulder
Zoals op de oude foto van voor 1878 te zien is stonden er tweede houten woonhuizen op de plek. (Volgens auteur T. Woudt van wandeling door Koog aan de Zaan en Zaandijk omstreeks 1900).

Voor 1878: de achterzijde van nr. 80 (Honig Breethuis), de beide voorlopers van nr. 82 staan rechts, verscholen achter het groen.
1878- 1909: Fam. Jan en Anna Mulder, huisarts Lagedijk wijk 1, nr. 95 k
Dokter Jan Mulder (Zaandijk 1830- Madrid 1906) was de zoon van Gerrit Mulder (1794-1877), een Duitse graanmakelaar (koornfactor), en Aagje Brandenburg (1795-1866). Samen hadden Gerrit en Aagje 4 kinderen waarvan de twee oudste uit het eerste huwelijk van Gerrit kwamen. Neeltje en Jan waren hun gezamenlijke kinderen. Al op jonge leeftijd toonde Jan veel aanleg voor studeren, maar zijn vader had liever gezien dat hij hem in de zaak opvolgde. Hij liet zich inschrijven als student aan de Hogeschool in Leiden in 1850, in 1856 studeerde hij af. Na het bezoeken van diverse klinieken en ziekenhuizen in Praag, Parijs Berlijn en Wenen, alwaar hij private cursussen volgde, promoveerde hij in 1857 in de verloskunde. Daarna vestigde hij zich in Zaandijk als huisarts.

Jan huwde in 1863 met Anna Catharina Prins (1837-1909), dochter van koopman Pieter Prins en burgemeester van Wormerveer. Waar zij de eerste jaren van hun huwelijk hebben gewoond is momenteel niet bekend. Mevrouw Anna Mulder-Prins heeft samen met andere dames een Liefdadigheidsfonds opgericht. Ook was zij actief als regentes van het Zaandijker Weeshuis. Het echtpaar Mulder had zelf geen kinderen maar wel neef Dirk Alberti en nicht Louise Alberti die bij hun inwoonden.

Anna Catharina Mulder-Prins en Dr. J. Mulder
Op de vlonder achter het huis v.l.n.r.: ..?, nichtje Louise, Jan Mulder en Anna Mulder Prins (foto’s GAZ en foto Stichting archief Honig(h).
Links: jeugdportret van Dirk Alberti, midden: Louise Alberti, rechts: v.l.n.r.: huishoudster Willempje (Wim) Neuteboom, Louise Alberti en nichtje Clara Louise Seelig in de tuin in 1936 (foto’s Stichting archief Honig(h)).
Dokter Jan Mulder
Jan Mulder was, behalve een kundige huisarts ook een levensgenieter. De maaltijd liet hij steevast vooraf gaan door de aanhef: “Heere zegen dit en dat; morgen lust ik ook weer wat!” Hij werkte vanaf 1857 als huisarts in Zaandijk. Wegens gezondheidsklachten moest hij in 1887 noodgedwongen stoppen met zijn praktijk. Toen de praktijk het toeliet en na zijn stoppen als arts reisde hij graag, o.a. naar Zwitserland, Italië, Schotland, Noorwegen, Israël en Noord-Afrika. In gezelschap van zijn vrouw maar ook met zijn nichtje Louise en andere jongedames.

Strijder voor meer hygiëne

Hij heeft zich, naast zijn drukke werkzaamheden in de praktijk, veelvuldig ingespannen voor het verbeteren van de volksgezondheid. Zo werkte hij aan het verbeteren van de woonomstandigheden in Zaandijk. De sloten waren behalve vaarwater ook open riolen, waardoor de bevolking, volgens hem meer dan elders, getroffen werden door epidemieën. Hij streed daarom voor de demping en voor het aanleggen van een duinwaterleiding.

De nevenfuncties

Dr. Jan Mulder was, naast zijn beroep als arts, ook lid van het hoofdbestuur van het Witte Kruis en de geneeskundige raad van Noord Holland, raadslid en later wethouder van de gemeente Zaandijk, lid van de raad van beroep bij de ongevallenwet, president notabel bij de Ned. Herv. Kerk, voorzitter van het Wezenfonds, bestuurslid in de vereniging tot onderzoek van Apotheken, etc. etc. Hij zorgde in deze hoedanigheden o.a. voor de vergroting van het Weeshuis, de aanleg van de Zaandijker bad- en zweminrichting (1877) en de bouw van het "volksbadhuis" (1906) in de Kerkstraat. In 1886 nam Dr. Jan Mulder de zogenoemde armenpraktijk van de gemeente over. Bij zijn patiënten, die hem op handen droegen, pleitte hij bijvoorbeeld voor handhaving van de burenplicht bij ernstige ziekte. Zaandijk heeft hem geëerd door in Rooswijk een straat naar hem te noemen.


Artikel over de fam. Alberti
De heer P. van Leeuwen, auteur van het artikel over de fam. Alberti, verschenen in de nieuwsbrief van het Honig Breethuis, editie voorjaar 2014, vermoed dat Dirk al vlak na zijn geboorte bij de Mulders in huis was gekomen, zij konden immers zelf geen kinderen krijgen. Dit is een aanname, een hard bewijs hiervoor is niet voorhanden. Het feit dat Dirk na zijn overlijden in Apeldoorn, begraven is bij zijn oom, tante en zus in Zaandijk doet vermoeden dat hij op zijn minst een hele stevige band had met hen.

1873?- 1948 broer Dirk en zus en Louise Alberti
Het gezin van Jacobus Alberti (1814-1873) en zijn vrouw Frederika J.H. du Mourier de Nijs (1828-1882) waren familie van Anna Mulder-Prins. In 1856 werd de gepensioneerde Oost Indische kapitein Jacobus Alberti gekozen tot raadslid en van 1861 tot aan zijn overlijden in 1873 was hij werkzaam als burgemeester van de gemeente Hilversum. Na het overlijden van haar man Jacobus in 1873 vertrok Frederika met haar jongste dochtertje naar haar geboorteland Nederlands Indië. Daar woonden nog twee zonen, de oudste zoon was echter, net als zijn vader, in 1873 overleden. Wat de reden was waarom Dirk en Louise niet met haar meegingen is niet bekend. Zij staan dan, Louise 9 jaar oud en Dirk 11 jaar oud, in het bevolkingsregister van Hilversum te boek als vertrokken zijnde naar Zaandijk. Waarschijnlijk was Frederika behoorlijk overstuur na het verlies van zowel man als oudste zoon en werd zij op deze manier ontlast. Er zijn echter in het bevolkingsregister van Zaandijk geen bewijzen te vinden dat zij op een adres zijn ingeschreven. Waarschijnlijk is dat zij bij ome Jan en tante Anna hebben gewoond.

Overigens is het nog discutabel of Dr. Jan Mulder daadwerkelijk in het graf ligt. Het onderstaande krantenberichtje duidt op een andere laatste rustplaats:
Dr. J. Mulder, rustend geneesheer te Zaandijk, is Maandagavond te Madrid, alwaar hij op een ontspanningsreis vertoefde, in den ouderdom van 74 jaar overleden, aan de gevolgen eener hartaandoening. Dinsdag l.l. is de overledene volgens zijn verlangen te Madrid op het Protestantsche Hollandsche Kerkhof begraven.

Dirk Alberti (1862-1951) woonde, volgens het bevolkingsregister, vanaf juni tot november 1883 even in bij zijn oom en tante, daarna vertrok hij naar Oost-Indië alwaar hij diende als 2e luitenant. Hij trouwde met Mathilda Christina Henrietta van Eecke (geb. Bojolali 1866-1945) in 1887 en werd vader van twee zonen. Henrietta overleed in 1945 gevangenschap in een Jappenkamp in Malang, Dirk stierf in 1951 in Apeldoorn maar werd begraven in Zaandijk.

Louise Alberti (1864-1948).
1873: Het lijkt aannemelijk dat na het vertrek van Louise’s moeder naar Ned. Indië in 1873 Louise en Dirk eerst bij Ome Jan en tante Anna hebben gewoond.
1877: Volgens het Zaandijker bevolkingsregister woonde Louise vanaf 1877 tot 1883? in huis bij haar tante Eva Prins-Alberti (1813-1883), de weduwe van de Wormerveerse burgemeester en kaashandelaar Pieter Prins. Eva Prins-Alberti was een halfzuster van Louise’s vader en ook de moeder van Anna Mulder-Prins, de vrouw van ome Jan Mulder. Tante Eva woonde op Lagedijk nr. 98.
1890: Louise woont dan volgens het bevolkingsregister in bij ome Jan en tante Anna Mulder op nr. 95. (oude nummering). Of zij na de dood van tante Eva in 1883 en voor haar intrek bij ome Jan en tante Anna nog ergens anders heeft gewoond is op dit moment niet bekend. Wellicht is zij toen bij haar familie in Oost-Indië geweest.

Erfenis en verbouwing
Louise erft het huis na de dood van tante Anna in 1909 het huis. In 1912 wordt er een aanvraag gedaan voor het verbouwen van het woonhuis. De aangebouwde keuken in de tuin wordt verwijdert, de slaapkamer aan de achterkant wordt de nieuwe keuken. Louise neemt aannemer C. Rem uit Wormer in de arm voor deze verbouwing.

Rechts: voor 1904: v.l.n.r. de nrs. 80, 82 en de oude nr.84, de voorloper van de huidige pand op nr. 84 (foto GAZ).
In de tuin van nr. 82 is de oude, aangebouwde keuken nog gedeeltelijk zichtbaar, in 1912 wordt deze verwijdert.

Boven: de oude situatie met de aangebouwde keuken, onder de nieuwe situatie (foto A. Steemers)
Inwoning door twee nichtjes
Aangetrouwde nicht Wesselina Arnolda Rakhorst (1893), scheikundig ingenieur van beroep, was de weduwe van de gouvernementsarts F.J.H. Alberti (1888-1919). Het huwelijk was nog net geen twee jaar oud toen Frans Jozef Hubert in Soerabaja aan de griep overleed. In 1920 woonde zij, volgens de burgerlijke stand, tijdelijk in bij haar tante, daarna vertrok zij naar Maastricht alwaar zij een baan had gevonden. Een achternichtje van Louise, Clara Louise Seelig, woonde vanaf 1936 , samen met haar moeder Louise Mathilda Alberti die op verlof was uit Nederlands-Indië, tijdelijk bij “tante Wies” in huis. Door het uitbreken van de 2e wereldoorlog waren de dames genoodzaakt om te blijven. De dames staan beiden niet vermeld in het bevolkingsregister, deze informatie is echter mondeling overgedragen aan de schrijver P. van Leeuwen van het eerder genoemde artikel. Exacte data zijn niet bekend.

Louise bleef, samen met haar huishoudster/levensgezellin Willempje (Wim) Neuteboom (1877-1965), tot haar dood in 1948 in het huis wonen. Zij ligt, samen met Wim, op de Zaandijker begraafplaats naast het graf van haar oom, tante en broer. Wim heeft na het overlijden van Louise gewoond op Parkstraat nr. 1, volgens het adresboek van 1951 was zij toen zonder beroep. In 1953 verhuisd zij terug naar de Lagedijk, naar nr. 56. Daar woonde zij in bij makelaar D. Bakker en zijn gezin , tot aan haar overlijden in 1965.

Het graf van Louise en Wim in Zaandijk. (foto P. van Leeuwen).
1948-1972 Pastorale bestemming
Waarschijnlijk heeft de kerk het huis geërfd van Louise Alberti. In 1948 is er al door de nieuwe eigenaar, de Nederduitsch Hervormde Gemeente van Zaandijk, een bouwaanvraag gedaan voor het aanbrengen van een dakkapel aan de voorzijde, achterzijde en een badkamer. Bouwbedrijf A. J. Klomp uit Zaandijk is de aannemer. Het pand krijgt de bestemming pastorie.

1948: Boven de oude, rechts de nieuwe badkamer, onder de oude situatie, rechts de geplaatste dakkapel (foto’s: A. Steemers)
1948-1960 Fam. Ds. W. van der Ven
Dominee van der Ven, beroepen in 1945, woonde met zijn gezin eerst in de oude pastorie op Lagedijk 186. Na de vererving en verbouwing van het pand in 1948 verhuisden zij naar nr. 82. Zelf hadden de dominee en zijn vrouw geen kinderen, net als de eerste bewoners van het pand, de fam. Mulder, maar wel een jongen en een meisje dat bij hen inwoonden. Zij waren kinderen van de heer Ferdinandusse die als boormeester bij de BP werkte in Balikpapan, Borneo. De huidige overbuurman Jan Engel was bevriend met Ruud Ferndinandusse. Samen zaten zij op de Tuinstraatschool. De naam van de jongere zus is momenteel niet bekend.

1960: de zolderverdieping wordt uitgebreid met 3 slaapkamers. (foto A. Steemers).
1960-1968 Fam. Ds. Arie de Wilde (1934-?)
In 1960 werd de zolderverdieping voorzien van 2 nieuwe dakkapellen waardoor 3 slaapkamers kunnen worden gerealiseerd. De aannemer is gebr. Husslage die voor een som van fl. 3.925,- de klus zal klaren. Dominee A. de Wilde en zijn vrouw, die in de jaren 60 van de vorige eeuw les gaf in Engels aan Nijverheidschool "de Schakel" in Wormerveer. Zij hadden een dochter Nelleke. Zij woonden vanaf 1960 in het pand.

1968-1972 Fam. Ds. Gerard Nijenhuis (1932- heden)
Gerard Nijenhuis werd in 1932 geboren als zoon van de Burgermeester van Gieten (Drente). Ds. Nijenhuis heeft veel radiowerk gedaan, eerst voor de RONO, later voor de VPRO, zowel religieuze als literaire programma's en vanaf de oprichting voor Radio Drenthe. In 1955 hield hij de eerste radio-kerkdienst. In de studentenjaren in Groningen (1952-1956) richtte hij mede de Drentse schrieverskring op en nam het initiatief voor het opzetten van het tijdschrift Oeze Volk.

Van 1959 tot 1968 was Ds. Nijenhuis voorganger-predikant van de Vrijzinnige Gemeente in de IJmond. In 1965 trouwde hij met Irma Spruit uit Velsen in IJmuiden en uit dat huwelijk werden aldaar vier zoons geboren. In 1968 werd hij benoemd tot hervormd predikant van Koog aan de Zaan en Zaandijk. Hij heeft vanaf 1972 tot zijn pensionering gewerkt in het bedrijfsmaatschappelijk werk en ook nog zeven jaar les gegeven aan de Sociale Academie De IJsselpoort in Kampen. Op 22 januari 2018, het was zijn 86ste verjaardag, werd Ds. G. Nijenhuis benoemd tot Ridder in de Orde van Oranje Nassau.

Na de samenvoeging van de Koger en Zaandijker Hervormden werden het kerkgebouw en de pastorie in Zaandijk overbodig en zodoende verkocht. De buren van de overkant, de firma Koning en Boeke, werden de nieuwe eigenaren.

1972-1992 Directiekantoor van de firma Koning en Boeke
Koning en Boeke was een assurantiebedrijf, opgericht in 1819. Zij bevonden zich met hun kantoor vanaf 1896 op Lagedijk nr. 33. Mevr. M. Cordes uit Zaandijk was zo vriendelijk om wat informatie te geven omtrent haar werkplek uit het verleden. Als directiesecretaresse werkte zij in het pand in de rechter voorkamer. De kamers en suite beneden werden, tezamen met de voormalige keuken een L-vormige ruimte met een vouwwand waarin de werkplek van één directeur en een vergaderruimte werden gesitueerd. De beide andere directeuren zaten op de 1e verdieping; één in de voorkamer en één in de achterkamer. De ruimte onder het schuine dak werd getransformeerd tot lunchruimte. De zolder was opslagruimte. Na de fusie in 1979 met Stad Rotterdam verhuisde het bedrijf in .. naar Het Eiland in de Voorzaan te Zaandam.

1973: boven oude situatie, onder de verbouwing tot directiekantoor van de firma Koning en Boeken (foto: A. Steemers).
1992-2013 Fam. Mr. A. Moesker, notaris
Anne Moesker (1949-2015) trouwde in 1980 met zijn vrouw Joke Fokke, hij hield kantoor aan de overzijde van de straat op nr. 31-33. In 2012 ging Anne Moesker met pensioen, zijn praktijk werd overgenomen door Actus Notarissen. Joke en Anne bleven nog even in het pand Lagedijk 82 wonen, daarna verhuisden zij naar Amsterdam. Het pand werd te koop gezet.

2014-heden Fam. Teoman Yildiran en Tanja Wijnands
Teoman en Tanja hebben na de aankoop in december 2014 eerst de fundering van het pand vernieuwd en daarna de rest van het huis opgeknapt. De originele eikenhouten parketvloer is door Teoman eigenhandig stukje voor stukje verwijderd, hersteld en weer teruggeplaatst. In september 2016 betrokken zij met hun drie kinderen het pand. De rechtervoorkamer is Tanja’s atelier geworden. Naast haar baan heeft zij een bedrijfje opgestart: Olalola, couture dresses for girls.

De prachtige, herstelde parketvloer, de meisjes dragen jurkjes uit de collectie van Olalola (foto: Olalola).

Bronnen: artikel over Dr. Jan Mulder in “De Hollandsche Jongen” van 17 mei 1903, de artikelen van auteur Pier van Leeuwen in de nieuwsbrieven van het Honig-Breethuis: nr. 23 voorjaar 2011, nr. 32 voorjaar 2014, Gemeentelijk Archief Zaanstad., biografie Ds. G. Nijenhuis op geheugenvangieten.nl en olalola.nl
JA, ik wil lid worden van de Historische Vereniging Koog-Zaandijk