Mooie excursie naar Museum Westerhout

Na vijf weken van droog en zonnig weer, vertrokken de leden van de Historische Vereniging Koog-Zaandijk op zondagmiddag 3 mei met flinke regen richting Beverwijk om het museum Kennemerland aan het Westerhoutplein te bezoeken.

De ontvangst in het voormalige gemeentehuis van Wijk aan Zee en Duin was voorbereid door het Historisch Genootschap Midden Kennemerland in samenwerking met het museum.

*Iedereen heeft na aankomst een plaatsje gevonden*

We kregen daardoor een mooi programma gepresenteerd over de voor bijna iedereen onbekende geschiedenis van de conservenindustrie in Beverwijk.

*Welkomstwoord en introductie bij de beeldpresentatie*

Gé Hofman gaf een beeldpresentatie en vertelde dat Beverwijk vroeger vooral beroemd was om de aardbeien, die vanuit Beverwijk via de trein tot in Duitsland verkocht werden. Er bestonden ook “Velser” kersen, hoewel die feitelijk voor meer dan 90% uit Heemskerk afkomstig waren. Maar ze werden verscheept vanuit Beverwijk.

*Beverwijk lag voor de drooglegging van het IJ aan het Wijkermeer. De tuinbouw vond zijn oorsprong op de vele landgoederen van m.n. rijke Amsterdammers.*

Door reizen in het buitenland ontdekte een Beverwijker dat het conserveren van groenten heel goed mogelijk was. Er werd heel veel verse groente geteeld voor Amsterdam en Haarlem en de conservering was een goed vervolg hierop. Conserveren bestaat uit inblikken, inmaken, zouten, drogen, inleggen in zuur, fermenteren en drogen, pasteuriseren, condenseren en steriliseren

De hele bevolking van Beverwijk werd aan het werk gezet om thuis boontjes af te halen of om worteltjes schoon te maken. Alle groenten werden gewassen en in blik gedaan. Dan volgde het kookproces waarbij alle bacteriën gedood werden en de blikken lang bewaard konden worden. Zouten is voor de vis, de kool wordt gefermenteerd en augurken worden ingelegd. Daarbij werd er ook gewerkt met rundvlees in blik wat vooral toegepast werd in de gaarkeukens aan het einde van de tweede wereldoorlog.
Om de groenten in het zuur te leggen, waren er 16 azijnfabrieken in bedrijf. Het aantal conservenfabrieken lag rond de 50.
Aan de oostkant van Beverwijk, waar nu de Parallelweg ligt, was de haven met de bedrijfsgebouwen vanwaar de producten werden verscheept naar alle landen van West-Europa.

Inmiddels begon de regering met het ontwikkelen van de Hoogovens en dat werd de ondergang van de kleine nijverheid. De Hoogovens hadden veel personeel nodig en betaalden veel beter dan de conservenfabrieken. Sommige conservenfabrieken gingen naar de Betuwe, waaronder Flipje Tiel, Hero en nog wat bekende namen.

Met overzichtsfoto’s van Beverwijk gaf Gé Hofman een goed overzicht van het gebruik van de publieke ruimte die in Beverwijk voorhanden was.

In de mooie bibliotheek werd onder het genot van een kopje koffie en gebak nog even nagepraat.

Daarna werden de aanwezigen in twee groepen met eigen gids door Museum Westerhout geleid.

*Er is ook een prachtige collectie Beverwijks keramiek*

In het museum is een mooie collectie van gevonden aardewerk tentoongesteld, zelfs uit de Romeinse tijd. Voorts is de collectie Beverwijks keramiek met kenmerkend blokjespatroon en de tapijtindustrie Kennemerland prachtig om te zien.

*Dankwoord door voorzitter Ria Koopman voor de gastvrije ontvangst en interessante tentoonstelling*

Museum Westerhout is een klein museum met goede gastvrouwen en gastheren. Bij het afscheid werden het Historisch Genootschap Kennemerland en het Museum uitgenodigd om een dagje bij ons in de Zaanstreek te komen. We wonen zo dicht bij elkaar en hebben zo een verschillende ontwikkeling meegemaakt, er valt heel veel ervaring uit te wisselen.

*De goodiebags aan het einde van het bezoek vonden bij ieder gretig aftrek*

Tekst: Mieneke Kolen, foto’s: Frank Obertop