Historische Vereniging Koog-Zaandijk

NIEUWS

Interessante inloopmiddag over de walvisvaart

Het onderwerp van de najaarsinloopmiddag op 11 oktober 2026 was ‘de walvisvaart’, bestaande uit een lezing met film door de heer Jan Kemink over het leven op de beroemde walvisvaarder Willem Barendsz.

De kerk was op deze regenachtige middag afgeladen vol

Er waren veel belangstellenden op deze regenachtige zondagmiddag. Met ongeveer honderd aanwezigen zat de kerk echt vol. Er waren best wel veel belangstellenden die voor de eerste keer kwamen kijken. Maar voor anderen was het een gezellig weerzien met vrienden en bekenden.

Na de opening door voorzitter Ria Koopman was eerst het woord aan Cees Voort, die vertelde over zijn zeilbootje, een BM op de jachthaven van Uitgeest.

Cees Voort neemt de aanwezigen mee op het Alkmaardermeer

Cees Voort, bekend van zijn herinneringen in en rond de Zaanstreek op de website, is een gezellige verteller, die ons met veel beelden meenam naar de jachthaven waar zijn trots, de BM, lag. Vooral met een mooi zonnetje op het grote scherm is de watersport een mooie buitensport. De lauwe wind, meeuwtjes in de lucht, kabbelende golfjes, een biertje erbij, mooier kon het niet.

Veel aandacht ook voor de lezing door Jan Kemink

Maar daarna volgde de ruige zee, met in de hoofdrol de Willem Barendsz. Dat was een geheel ander aspect van het leven op het water! Spreker Jan Kemink was vroeger als monteur werkzaam geweest op één van de 19 walvisjagers, schepen die behoorden tot de vloot van de Willem Barendsz. Die jagers spoorden de walvissen op en beschoten ze met hun harpoenen.

Jan Kemink vertelde over het harde werken aan boord van de walvisvaarders

Na de lezing zou de film over de Willem Barendsz worden vertoond. Maar het vroeg echter enige tijd om de DVD met de film op te starten, dus we hadden even tijd voor de koffie, een hapje en een drankje.

Daarna kon de film dan toch starten. Wat we toen op de DVD zagen was een groot verschil met de kwetterende vogeltjes die we eerder op het Alkmaardermeer bij Cees hadden gezien. Een ruige zee en een gevecht met de walvissen.

De jacht ging 24/7 door

Wat een werk moest er worden verzet om de walvissen te vangen en te slachten. De Willem Barendsz bleek eigenlijk een enorme fabriek te zijn, met 650 Europese en 350 Zuid-Afrikaanse opvarenden, waar in een razend tempo, soms tot 45 stuks per dag, de walvissen naar binnen gehesen werden en in stukken werden verdeeld.

Na de slacht moest weer snel plaats worden gemaakt voor de volgende

Een niets ontziende jacht, een afschuwelijke slachtpartij en de vreselijk stinkende traankokerij in het benedenruim. De grote stukken vers walvisvlees gingen naar Japan. Na de Tweede Wereldoorlog was het walvisvlees er een belangrijke bron van eiwitten, er stond zelfs regelmatig gefrituurd walvisvlees op het schoolmenu.

Ria spreekt haar dank uit aan Jan Kemink voor zijn bijdrage aan de inloopmiddag

We hadden een interessante middag, dankzij de heer Jan Kemink. De kennismaking met de Willem Barendsz heeft een diepe indruk achtergelaten. Gelukkig is deze ronduit afschrikwekkende manier van visvangst verleden tijd.

MK