1940-1945

Dodenherdenking Tweede Wereldoorlog

De dodenherdenking op 4 mei blijft de gemoederen bezighouden. Al jarenlang gaat de discussie over wie, wat en waarom we herdenken op 4 mei. Feitelijk en historisch correct herdenken we de soldaten en verzetstrijders die in de periode van 1940 en 1945 hun leven voor onze vrijheid hebben gegeven en onschuldige burgers die tijdens de tweede wereldoorlog zijn omgekomen.

Naarmate de oorlog langer geleden is, steeds minder mensen leven die de tweede wereldoorlog hebben meegemaakt, worden de geluiden luider om ook doden te herdenken, die na de tweede wereldoorlog bij andere oorlogen zijn gevallen.

De tweede wereldoorlog is echter de enige oorlog, waarbij wij Nederlanders zijn aangevallen, bezet en vijf jaren lang zijn onderdrukt. In de andere oorlogen na 1945, waarbij Nederlandse doden zijn gevallen, waren wij de aanvallers en de onderdrukkers (Nederlands-Indië). Nederland neemt na 1945 ook deel aan zogenaamde vredesmissies, zoals bijvoorbeeld in Afghanistan. Daarbij hebben een aantal Nederlandse soldaten het leven verloren. De roep klinkt steeds luider om ook hen te gedenken op 4 mei.

In 2012 was er ophef over het gedicht van Auke Siebe Dirk. Auke vertelde over zijn oudoom naar wie hij is vernoemd en die tijdens de Tweede Wereldoorlog voor de Duitsers vocht. Vanwege de ophef die ontstond, omdat 4 mei een herdenking is van slachtoffers en niet van daders, besloot Het Nationaal Comité 4 en 5 mei dat Auke zijn gedicht niet mocht voorlezen tijdens de Nationale herdenking op de Dam.

Nog meer ophef in 2012 was er over het besluit van de burgemeester van Vorden (gemeente Bronckhorst) om ook tien Duitse soldaten, die op de begraafplaats van Vorden liggen en die hun leven verloren in de Tweede Wereldoorlog, te herdenken. Hierover een kort geding geweest.

De dodenherdenking krijgt daarmee een bredere en andere betekenis. Een betekenis die geen recht doet aan: degenen die na de oorlog ervoor gezorgd hebben dat er een herdenking kwam en die nu zijn overleden, de nog levende veteranen van de tweede wereldoorlog en de nabestaanden van de oorlogsslachtoffers.

Een betekenis die geen recht doet aan de geschiedenis van het bezette Nederland in de periode 1940-1945.

Laten we op 4 mei de doden blijven herdenken van de Tweede Wereldoorlog, daar is deze dag voor bedoeld.